Als je elke dag een kleine winterpeen verorbert, is je kankerrisico twintig procent kleiner dan als je bijna nooit wortels eet. Dat suggereert een Britse metastudie die is verschenen in Critical Reviews in Food Science and Nutrition.

Studie
In 2025 publiceerden onderzoekers van Newcastle University een metastudie waarin ze de uitkomsten van maar liefst 198 epidemiologische studies naar het verband tussen de consumptie van wortels en kanker bijeenvoegden en opnieuw analyseerden.

De Britten hadden de beschikking over de gegevens van 4.7 miljoen studiedeelnemers. Van hen hadden 138.917 een kankerdiagnose.

Resultaten
De studiedeelnemers met de hoogste inname van wortels hadden tien procent minder kans op kanker dan de studiedeelnemers met de laagste inname.

Dat lijkt niet veel, maar je moet daarbij wel bedenken dat de kans op kanker in 'ontwikkelde' landen behoorlijk hoog is geworden. Wereldwijd krijgt 1 op de 5 mensen een kankerdiagnose. In een heel, heel erg 'ontwikkeld' land zoals Nederland is dat zelfs 1 op 2.

Dat beeld verandert als de Britten alleen kijken naar 33 prospectieve observationele studies waarin de auteurs niet alleen de inname van wortels hebben ingeschat, maar ook de concentratie alpha-caroteen in het bloed van de studiedeelnemers hebben gemeten. Dan vermindert een hoge inname van wortels de kans op kanker niet met tien, maar met twintig procent.

Klik op de figuur hieronder voor een grotere versie.

Onder 'een hoge inname' verstaan we dan een voedingspatroon waarbij je dagelijks zestig gram wortels eet. Dat komt neer op ongeveer vierhonderd gram wortel per week.

Niet alpha-caroteen?
De onderzoekers zien weliswaar een verband tussen de inname van wortels, de concentratie alpha-caroteen in het bloed en de afname van de kans op kanker, maar vinden in epidemiologische studies weinig aanwijzingen voor een beschermende werking van alpha-caroteen. Alpha-caroteen beschermt vooral in vitro.

De Britten vermoeden dan ook dat een hoge spiegel van alpha-caroteen een merker is voor een hoge inname van wortels - maar dat alpha-caroteen niet de voornaamste beschermende stof in wortels is. De onderzoekers hebben een bruin vermoeden wat dan wel de belangrijkste groep beschermende stoffen in wortels is.

"To our knowledge the only proposed anti-cancer phytochemicals of which carrots are major sources (more than fifty percent of dietary intake) are the polyacetylenes falcarinol, falcarindiol and falcarindiol-3-acetate", schrijven ze.

"Other apiaceous vegetables also contain polyacetylenes such as falcarinol and falcarindiol, but are consumed in much smaller amounts than carrots."

Conclusie
"The robust linear relationships between carrot exposure and cancer risk reduction can be used directly for public health recommendations", resumeren de Britten. " When five servings per week reduced the risk of cancer by 20 percent, then 'a carrot a day' really did keep the oncologist at some distance", schrijven ze.