Deze leefstijl verkleint de kans op dementie op jonge leeftijd

Als je geregeld buiten bent of supplementen met vitamine D slikt, fysiek actief bent en zorgt dat je geregeld contact hebt met familie en vrienden, is de kans kleiner dat je op jonge leeftijd dementeert. Dat blijkt uit een epidemiologische studie die is verschenen in JAMA Neurology.

Studie
Neuropsychologen van de universiteit van Maastricht analyseerden gegevens die waren verzameld in het UK-Biobank-project. De gegevens hadden betrekking op meer dan een half miljoen Britten die in 2006-2010 37-73 jaar waren.

De onderzoekers konden de participanten volgen tot 2018-2021.

De onderzoekers hielden bij welke studiedeelnemers voor hun 65ste levensjaar symptomen van dementie ontwikkelden. De wetenschappelijke term daarvoor is young-onset dementia. Vervolgens zochten de onderzoekers naar factoren die de kans op young-onset dementia vergrootten of verkleinden.

Resultaten
De figuur hieronder vat samen welke verbanden de onderzoekers vonden. Een slecht gehoor, een te lage orthostatische bloeddruk, beroertes, diabetes, hartziekten en depressie verhoogden de kans op vroege dementie. Dat zijn factoren die tot op zekere hoogte onder invloed staan van een leefstijl, maar die invloed is beperkt.

De onderzoekers ontdekten ook een paar factoren die direct onder controle staan van je manier van leven.

Mensen die zelden contact hadden met vrienden of familie hadden een duidelijk verhoogd risico op vroege dementie. Sociale isolatie verhoogde de kans op vroege dementie met 53 procent. Wie regelmatig sociaal contact heeft of actief blijft in de gemeenschap, stimuleert het functioneren van de hersenen.

Handknijpkracht beschermde juist tegen vroege dementie. Mensen met een bovengemiddelde kracht in hun handen hadden 42 procent minder kans op vroege dementie dan mensen met relatief weinig kracht in hun handen. Als je fysiek actief bent, en zeker als je traint met gewichten, is de kracht in je handen groter.

Ook opvallend was de rol van vitamine D. Een bijzonder lage vitamine D-spiegel van minder dan 10 nanogram vitamine D per milliliter verhoogde de kans op vroege dementie met 59 procent. Suppletie met vitamine D en vooral blootstelling aan zonlicht - de belangrijkste bron van vitamine D - verhogen de vitamine D-spiegel.

Conclusie
Er is nog weinig onderzoek naar factoren die vroege dementie in de hand werken. De meeste wetenschappers gaan ervan uit dat dementie die op hogere leeftijd begint voor ongeveer 40 procent direct is gerelateerd aan leefstijl. Het Maastrichtse onderzoek doet vermoeden dat ook bij young-onset dementia leefstijl een rol van betekenis speelt.

Bron:
JAMA Neurol. 2024 Feb 1;81(2):134-42.

Meer:
Meer magnesium, jongere hersenen (3-8-2025)
Theedrinker die ook koffie drinkt is nog beter beschermd tegen dementie (6-2-2025)
Bescherm je hersenen, eet biologisch (6-12-2024)
Paddenstoelen beschermen hersenen tegen veroudering (14-6-2024)
Een zinvol leven? Minder kans op dementie (6-1-2024)
Sociale activiteit beschermt tegen dementie (25-10-2023)

Een gezond voedingspatroon houdt je hersenen langer jong En wat gezonde voeding inhoudt? Dat weet je al.	Forse vermindering van de kans op dementie door vitamine D-suppletie Welke vorm van vitamine D? Dat maakt volgens Canadees onderzoek weinig uit.	65-Plus | Meer meters, betere hersenen Met elke 1420 meter die 65-plussers dagelijks lopen, vermindert hun kans op dementie of achteruitgang van hun mentale vermogens met 33 procent.