Als je relatief veel carotenoïden binnenkrijgt, vermindert volgens een Italiaanse epidemiologische studie de kans op darm- en rectaalkanker. Als je geen hekel hebt aan spinazie en boerenkool, is dat helemaal niet zo moeilijk.

Studie
Onderzoekers van de University of Milan lieten in de jaren negentig 1953 Italianen, bij wie artsen zojuist darm- of rectaalkanker hadden vastgesteld, vragen over hun voeding beantwoorden. De onderzoekers deden hetzelfde met 4154 vergelijkbare andere Italianen zonder darmkanker.

De onderzoekers maakten een schatting van de inname van carotenoïden door de studiedeelnemers.

Aan de hand van hun inname van alpha-caroteen, bèta-caroteen, luteïne, zeaxanthine en bèta-cryptoxanthine verdeelden de onderzoekers de studiedeelnemers in vijf even grote groepen [quintielen]. Vervolgens bepaalden de onderzoekers of de groep met de hoogste inname [Q5] minder kans op darm- or rectaalkanker hadden dan de groep met de laagste inname [Q1].

Resultaten
De groep met de hoogste totale inname van carotenoïden had 38 procent minder kans op darmkanker en 44 procent minder kans op rectaalkanker dan de groep met de laagste inname. Vooral bèta-caroteen, luteïne en zeaxanthine beschermden.

Alpha-caroteen en bèta-cryptoxanthine beschermden ook, maar in mindere mate. Lycopeen beschermde niet.

Klik op de tabel hieronder voor een grotere versie.

Uit de Italiaanse publicatie, die tussen twee haakjes verscheen in de European Journal of Clinical Nutrition, visten we voor de bestudeerde carotenoïden hoeveel milligram je daarvan dagelijks moet binnenkrijgen om in Q5 te komen. Je vindt die waarden in de tabel hierboven.

Vervolgens hebben we berekend voor een paar goede voedingsbronnen van carotenoïden hoeveel gram je dagelijks moet eten om, in ieder geval voor die specifieke carotenoïden, in Q5 te komen. Zoals je ziet zijn de hoeveelheden bescheiden. Enkele tientallen grammen zijn voldoende.

Een doorsnee-maaltijd bevat ongeveer 150-200 gram groenten. Als je boerenkool of spinazie in die hoeveelheden consumeert, kom je ook wat je totale inname van carotenoïden betreft moeiteloos in Q5.

Mechanisme
Eén van de mechanismen die de Italiaanse onderzoekers noemen is dat carotenoïden de werking van immuuncellen in de darmen veranderen. Ze vermoeden dat carotenoïden de macrofagen - de immuuncellen in de darmwand - van de M2-stand in de M1-stand zetten.

Macrofagen behoren tot het aangeboren immuunsysteem. Het zijn andere cellen dan NK-cellen, die ook bij het aangeboren immuunsysteem horen. Macrofagen en NK-cellen werken samen. Macrofagen zitten trouwens ook in de longen.

In de M2-stand zijn macrofagen gericht op herstel en het remmen van ontstekingen. Dat klinkt goed, maar het geeft kankercellen en cellen die door virussen zijn geïnfecteerd meer kans. In de M1-stand zijn macrofagen actiever tegen tumoren en geïnfecteerde cellen.

In M1-macrofagen werken genen voor arginase-1 en iNOS harder. Hetzelfde geldt voor genen die worden aangeschakeld door interleukine-2 en interferon-gamma.