Ergogenics

  [Definitie:] "An ergogenic aid is any substance or phenomenon that enhances performance." (Wilmore and Costill)

  Nieuwsbrief over doping, supplementen, voeding en training

  Dossier Chroompicolinaat       Nano-supplementen       PC-SPES       Dossier Efedra    

2 9 - 0 9 - 2 0 0 3

Wetenschappers adviseren ministers: Judgement Day supplementenindustrie niet ver meer

Supplementen die 'de natuurlijke afweer stimuleren' of 'het lichaam revitaliseren' gaan in de ban. De kruidenpillen die 'de aanmaak van testosteron verhogen' mogen blijven. Als het onderzoek, waarmee de fabrikant die claim onderbouwt, tenminste klopt.

Dat zijn de voorstellen die de Gezondheidsraad heeft gedaan aan de ministers van VWS en Landbouw. In 2001 had de toenmalige gezondheidsminister Borst de raad gevraagd om te adviseren over voedingssupplementen. Werkten die wel? Moest de overheid makers van supplementen toestaan om claims te maken?

Zomer 2003 had een commissie van voedingswetenschappers, die de Gezondheidsraad had samengesteld, het antwoord klaar. Als de ministers het advies overnemen - dan gaat de bezem door de Nederlandse supplementenindustrie. Als. Als.

Doelgroep aangeven

De commissie is pro-supplement. Er zijn allerlei groepen die van sommige voedingsstoffen te weinig binnenkrijgen, vindt de commissie. Ouderen, zwangere vrouwen, maar ook de steeds ongezonder etende jongeren, hebben vaak een tekort aan vitamines en mineralen. Voor hen betekenen supplementen, maar ook speciaal ontworpen functional foods, een belangrijke gezondheidswinst.

Aan de andere kant: overdaad schaadt. Teveel ijzer, teveel beta-caroteen of teveel vitamine A is schadelijk. De Gezondheidsraad vindt dat de fabrikanten moeten voorkomen dat consumenten teveel voedingsstoffen binnenkrijgen. Fabrikanten moeten specifiek gaan aangeven voor wie hun product is bedoeld.

Specifieke claim

De commissie denkt dat de bedrijven de kans moeten krijgen om te vertellen wat hun producten precies kunnen. Maar aan de andere kant moet de overheid ervoor zorgen dat de supplementenmakers de waarheid vertellen. De overheid moet de claims die producenten maken toetsen.

Dat houdt in dat producenten alleen duidelijke claims mogen maken, waarvan onderzoekers kunnen zeggen of die klopt of niet. ,,Goed voor de natuurlijke afweer'', is te vaag, omdat zo'n uitspraak niet te toetsen is. ,,Vermindert de kans op verkoudheid'', mag wel. ,,Goed voor hart en bloedvaten'', is problematisch. ,,Verhoogt het HDL-cholesterol'', dat kan.

Inhoudsclaims

De commissie is geen voorstander van de slappe inhoudsclaims, zoals ,,dit product bevat veel calcium - calcium is nodig voor sterke botten''. Hoewel er in die claim niets staat wat niet waar is, leidt de producent de consument daarmee wel om de tuin. De consument heeft 'calcium' leren associëren met 'sterke botten', maar dat er calcium in een product zit, wil nog niet zeggen dat het lichaam die calcium ook goed opneemt en daadwerkelijk gebruikt voor de opbouw van het skelet.

Toetsen

Er moet een instantie komen die claims van supplementenfabrikanten toetst, vindt de commissie. Makers van supplementen mogen alleen claims maken als ze die met wetenschappelijk onderzoek kunnen onderbouwen. De instantie gaat die studies controleren.

Klopt de onderzoeksmethode? Is wel de juiste parameter onderzocht? Je kunt bijvoorbeeld wel zeggen dat je supplement de spiergroei vergroot doordat het bindt aan het myostatin-gen, maar betekent dat ook dat je daarmee spiermassa opbouwt? De supplementenautoriteit zal eisen dat de fabrikant een onderzoek overlegt, waaruit blijkt dat mensen die het supplement gebruiken meer spiermassa opbouwen. Dat een stof bindt aan een gen is misschien interessant, maar voor de consument is het geen relevante parameter.

Veiligheid

De supplementenautoriteit zal tenslotte ook van de producenten vragen de veiligheid van hun producten aan te tonen. Voordat die op de markt komen, maar ook daarna. De autoriteit kan mensen vragen om een post marketing surveillance op te zetten, zodat zekerheid ontstaat over de veiligheid van een novel foodof supplement.


Verruiming

De specifieke en expliciete claims die de Gezondheidsraad graag wil toestaan mogen nu nog niet. Nu is het supplementenmakers niet toegestaan 'medische' claims te maken. Wel mogen ze beweren dat hun producten 'de gezondheid bevorderen'.

De commissie vindt de huidige regels niet goed en zet ook zijn vraagtekens bij de ontwikkelingen op het gebied van regelgeving in Europa. Die dreigt te ontaarden in een obsessie met formuleringen, terwijl de kernvraag moet zijn: werkt een supplement of niet?

De bedrijven die de invoering van de nieuwe regels doorstaan, krijgen dus meer mogelijkheden om hun producten onder de aandacht te brengen dan ze nu hebben.


Bom

Als de ministers de voorstellen overnemen, dan barst de bom. Praktisch alle websites die supplementen verkopen, advertenties in de media of advertorials in tijdschriften die nu door de beugel kunnen, zijn in strijd met die regels. Daar komt bij dat er nauwelijks supplementen op de markt zijn die zijn onderzocht zoals de commissie dat wil. Buiten de grote ondernemingen als Novartis, Unilever en Numico, die wel de middelen hebben om onderzoek te doen, zullen maar weinig bedrijven de invoering van de nieuwe regels overleven.

Eén van de leden in de commissie was dr Maria Koelen van Wageningen Universiteit. Ze kent de bezwaren tegen de voorstellen, maar is er niet van onder de indruk. ,,Wij willen de consument beschermen'', zegt ze in het Weekblad voor Wageningen UR. ,,Niet de markt.''

1. Gezondheidsraad wil meer vrijheid voor maken gezondheidsclaims. Wb - Weekblad voor Wageningen UR nr. 27, 25 september 2003.
2. Gezondheidsraad. Voedingsmiddelen en -supplementen met claims over gezondheidseffecten. Den Haag: Gezondheidsraad, 2003; publicatie nr 2003/09. Gepubliceerd als PDF op de website van de Raad. [Volledig rapport] [Samenvatting] [Persbericht]

Navigatie

Nieuws

Contact

Over ons

Dossiers

Zoeken