|
||
|
||
|
0 7 - 0 3 - 2 0 0 4 Geheugenboosters zijn er over vijf jaar
"Deze memoryboosters worden precies hetzelfde als anabolen in de sport", zegt Steven Rose, professor in de neurobiologie op de Briyse Open Universiteit Milton Keynes. "Ze zullen misschien toch niet zo veilig blijken als we hopen. Ze zullen misbruikt worden. Ze zullen praktisch oncontroleerbaar worden, wat voor wetten we ook maken. Uiteindelijk zal de samenleving ermee moeten leren leven."
Rose behoort tot een uitstervend ras. Hij is een wetenschapper die zich nog bemoeit met maatschappelijke vragen. Daarom belde wetenschapsverslaggever Michael Day hem op toen hij bezig was met een artikel over 'hersenviagra': een nieuwe klasse middelen die het geheugen en het leervermogen verbeteren.
Nog vijf, zes, misschien zeven jaar, en ze zijn op de markt, zegt Tim Tully, een geneticus uit New York. Tully zoekt al jaren naar middelen die vergeetachtigheid bestrijden en een einde maken aan ziekten als dementie en Alzheimer. En misschien, zegt Tully, zijn er voor die middelen nog andere toepassingen. "Als ze veilig zijn, dan zijn ze misschien ook nuttig voor mensen die een andere taal willen leren. Of een cursus volgen. Of een instrument willen leren bespelen."
Tully deed proeven op fruitvliegen en ontdekte vijftig genen die het geheugen konden verbeteren. Op eentje daarvan heeft hij zich geconcentreerd: CREB. Hoe harder het CREB-gen werkt, des te beter werkt het geheugen. En dat gen gaat harder werken door een experimenteel middel dat Tully's bedrijf, Helicon Therapeutics in New York, HT-0712 heeft genoemd.
HT-0172 remt het enzym phosphodiesterase 4. Al bestaande remmers van dat enzym, zoals Rolipram, hadden trouwens een soortgelijk effect als het nieuwe middel. Remming van phosphodiesterase 4 verhoogt de expressie van het CREB-gen. Fruitvliegjes konden daardoor tien keer sneller nieuwe informatie in zich opnemen als ze HT-0172 hadden gekregen.
Het middel werkt bij muizen met een genetische afwijking. Bij hen functioneert het kortetermijngeheugen, maar wat de dieren leren komt niet in het langetermijn geheugen terecht. Of ook mensen baat bij het nieuwe middel hebben weten we binnenkort. Deze zomer begint een proef op honderd mensen met beginnend geheugenverlies.
Tully voelt de adem van de concurrent in zijn nek. Het bedrijf van de Nobelprijswinnaar Eric Kandel, Memory Pharmaceuticals, is ook bezig met geheugenboosters. "Nog vijf tot tien jaar", zegt Kandel. "Dan zijn deze middelen er. Als mijn bedrijf ze niet maakt, doet een concurrent het wel." In totaal zouden er tien firma's bezig zijn geheugenboosters te ontwikkelen.
1. Michael Day.
'Mind Viagra' will restore memory of the middle-aged.
Telegraph, 7-3-2004.
|
|
|