|
|
|
||
|
|
||
|
2 8 - 0 5 - 2 0 0 2 PPAR-afslankpil maakt van buiten slank maar van binnen ziek
Een pil die je ontdoet van je overtollige vet, maar geen gevaarlijke amfetamines of hormonen bevat. De farmaceutische industrie werkt er hard aan. De Wageningse moleculaire voedingskundige Sander Kersten [Meer] schetste in de European Journal of Pharmacology hoe zo'n pil zou kunnen werken - en wat voor bijwerkingen eraan zouden kleven.
,,Als je vetten eet vinden veel reacties in je lichaam pas plaats als de vetten zich hebben vastgemaakt aan de PPAR-receptor'', zegt Kersten. ,,Je kunt PPAR beschouwen als het zintuig waarmee de lichaamscellen vet waarnemen. Voordat vetcellen bijvoorbeeld vet opnemen moeten ze eerst van het PPAR het signaal krijgen dat er buiten vetzuren rondzwemmen.''
Er zijn inmiddels vier varianten van PPAR bekend. In de lever zit de alfavariant. Als vetten daaraan koppelen, start de lever de verbranding van vet en stijgt de hoeveelheid suikers in de bloedbaan.
In de vetlagen zit de gammavariant. Vetcellen die zich nog niet hebben volledig hebben ontwikkeld, maken zich klaar om de vetzuren op te nemen en te groeien als vetzuren zich aan het PPAR-eiwit vastmaken.
In de huid zit nog een derde PPAR-receptor, de beta-variant. Daarover is nog weinig bekend, behalve dan dat hij een rol speelt bij de heling van wonden. Voor ons verhaal is die variant niet interessant.
Met die kennis kun je al aangeven hoe een afslankpil die aangrijpt op het PPAR moet werken. Je hebt een stof nodig die zich wel vastmaakt aan het PPAR in de vetcellen, maar verder geen reacties in de cel opstart. Zo blokkeer je dus dat je dikker wordt. Als de stof zijn werk goed doet hebben vetzuren geen kans meer om vetcellen wakker te maken. De stof moet ook passen op de PPAR's in de lever. Maar dan moeten de cellen juist wel reageren. De lever kan dan de extra vetten in de bloedbaan verbranden.
Klinkt veelbelovend. Toch is het voorbarig om die calorieëntabel in de vuilnisemmer te kieperen. Er zit een addertje onder het gras, voorspelt Kersten. ,,Als de lever vet verbrandt, wat gebeurt er dan met de suikers? Het zou wel eens zo kunnen zijn dat er chronisch hoge suiker- en insulinespiegels ontstaan, waardoor de weefsels verleren om daarop te reageren, en op een gegeven moment geen suikers meer opnemen.'' Artsen spreken dan van diabetes-2. En dat is nou precies het belangrijkste gezondheidsrisico van overgewicht.
Gebruik van deze afslankmiddelen zou je van buiten slanker, maar van binnen zieker kunnen maken. De nieuwe generatie medicijnen tegen suikerziekte werkt ook precies tegengesteld aan de theoretische afslankpil, weet Kersten. ,,De thiazolidinedionen maken zichzelf vast aan het PPAR in de vetcellen, en dwingen de vetcel dan juist om te groeien. Je wordt dan wel dikker, maar de vetten verdwijnen uit je bloedbaan. Je lever maakt minder glucose aan en de kans op diabetes daalt.''
Kersten S. Peroxisome proliferator activated receptors and obesity. Eur J Pharmacol. 2002 Apr 12;440(2-3):223-34. [PubMed] 1 4 - 0 7 - 2 0 0 3 Iedereen een wasbord dankzij PPAR-delta Het medicijn dat voor eens en altijd gaat afrekenen met vetlagen gaat niet aangrijpen op PPAR-alfa en -gamma, maar op PPAR-delta. Dat is de teneur van een artikel in Cell, geschreven door onderzoekers van The Salk Institute. PPAR-receptoren laten cellen vet verbranden als er stoffen aan koppelen. De onderzoekers beschrijven hoe ze in reageerbuizen hebben gezien hoe cellen vet verbruiken als er een stof koppelt aan het PPAR-delta-eiwit. Dat gebeurde ook met muizen, die dit keer nou eens niet waren vetgemest of een bijzondere aanleg hadden om dik te worden. De dieren verloren praktisch al hun vet. [Meer] Wang YX, Lee CH, Tiep S, Yu RT, Ham J, Kang H, Evans RM. Peroxisome-proliferator-activated receptor delta activates fat metabolism to prevent obesity. Cell. 2003 Apr 18;113(2):159-70. [PubMed] 2 1 - 0 8 - 2 0 0 3 Spieren zonder oog voor vet laten vetlagen groeien De receptor PPAR waaraan medicijnen als fibraten en thiazolidinedionen - maar ook meervoudig onverzadigde vetzuren - zich vastmaken, wordt alsmaar interessanter. Onderzoekers die proeven deden met muizen, waarvan de spieren de receptor PPAR-gamma niet meer aanmaakten, ontdekten dat de dieren nog wel gewoon reageerden op insuline en glucose konden opnemen. Tegelijkertijd werden de dieren echter moddervet, ook als hun calorische inname terugliep. Hoe dat kan, weten de onderzoekers niet. Het heeft waarschijnlijk iets te maken met de manier waarop spieren omgaan met vet. Genen die de vetstofwisseling van spieren reguleren veranderden in ieder geval van activiteit. Norris AW, Chen L, Fisher SJ, Szanto I, Ristow M, Jozsi AC, Hirshman MF, Rosen ED, Goodyear LJ, Gonzalez FJ, Spiegelman BM, Kahn CR. Muscle-specific PPAR{gamma}-deficient mice develop increased adiposity and insulin resistance but respond to thiazolidinediones. J Clin Invest. 2003 Aug 15;112(4):608-618. [PubMed] |
|
|
[Definitie:] "An ergogenic aid is any substance or phenomenon that enhances performance."
(Wilmore and Costill) 
