|
|
[Definitie:] "An ergogenic aid is any substance or phenomenon that enhances performance."
(Wilmore and Costill) 
|
|
|
||
|
||
|
1 0 - 1 0 - 2 0 0 3 Testosteron en letrozole, toch gyno
De nieuwe generatie aromataseremmers zoals arimidex en letrozole maken de ‘ouderwetse’ remmers als nolvadex en clomid niet overbodig. Dat kun je opmaken uit een Fins onderzoek onder jongens die testosteron en letrozole kregen om in de puberteit te komen.
De jongens in de studie waren veertien jaar, maar hun hormoonproductie was nog steeds niet op gang gekomen. Om daar verandering in te brengen kregen de jongens testosteron. Het nadeel daarvan is echter dat de groei van de botten vroegtijdig stopt doordat de groeiringen in de botten sluiten - en de jongens dus geen normale lengte krijgen.
Midden jaren negentig ontdekten artsen een man met een biologische afwijking die ze wees op een manier om dat te voorkomen. De man was 28 jaar en 204 centimeter lang. Hij zou nog veel langer kunnen worden, want de groeischijven van zijn botten waren die van een vijftienjarige. De oorzaak was een genetisch foutje in het DNA van de man. Het gen dat codeerde voor het enzym aromatase - een eiwit dat testosteron omzet in estradiol - werkte niet.
Sindsdien onderzoeken artsen de effecten van aromataseremmers op de lengtegroei. Misschien, denken ze, kun je jongens met een verlate puberteit helpen met een mix van testosteron en die remmers. Om te kijken of die theorie klopt deden de Finnen dit onderzoek.
Er deden 33 jongens aan het onderzoek mee. Tien kregen helemaal niks, dertien kregen testosteron, elf testosteron en letrozole.
De doseringen waren bescheiden. Elke vier weken kregen de jongens een injectie van Scherings Testoviron (testosteronenantaat) van 1 milligram per kilo lichaamsgewicht. In totaal kregen ze zes injecties.
De jongens in de letrozole-groep kregen daar dagelijks nog 2.5 milligram letrozole bij, twaalf maanden lang. Het gebruikte preparaat was Femara van Novartis.
Werkt het? In de onderstaande figuur zie je hoeveel extra centimeters de jongens aan hun lengte toevoegden gedurende de anderhalf jaar dat de studie duurde. De centimeters staan dus voor wat de jongens kregen bovenop hun verwachte lengte.
De studie bevestigt de theorie. Oestrogenen remmen de groei van de botten in de puberteit meer dan androgenen.
Estradiol Letrozole verlaagt de aanmaak van estradiol zo goed dat de concentraties in de testosteron+letrozole-groep lager lagen dan in de groep die helemaal niks kreeg. Het effect was niet blijvend. Nadat het gebruik was gestaakt normaliseerde de situatie.
Voor de goede orde: de meting op five months vond een week na de laatste injectie Testoviron plaats. De behandeling met letrozole duurde tot 12 maanden. Op de meting van achttien maanden waren dus alle groepen al maandenlang clean.
Gyno’s Twee van de dertien jongens in de testosterongroep kregen last van gyno’s. In de letrozolegroep, die uit elf jongens bestond, was dat ook bij twee jongens het geval. Het verschijnsel speelde niet bij de onbehandelde jongens.
Wat er precies aan de hand is weten de onderzoekers niet. Ze vermoeden dat een deel van de DHT is omgezet in 3beta-androstanediol. Die stof bindt aan de estradiolreceptor.
Hoe dan ook, als bij deze lichte dosering testosteron al gyno’s ontstaan, dan ontstaat toch de vraag in hoeverre dit soort aromataseremmers volstaan bij sporters die honderden milligrammen testosteron per week gebruiken. Waarschijnlijk zullen die toch ook middelen als nolvadex om clomid nodig hebben. Clomid en nolvadex werken anders dan aromataseremmers. Ze saboteren de receptor van estradiol en zorgen er dus voor dat het estradiol zijn werk niet kan doen.
IGF-1 en IGFBP3 Van nolvadex en clomid is bekend dat ze de aanmaak van IGF-1 remmen, en het vermoeden bestaat dat alle anti-oestrogenen de groeifactor belemmeren. Dat vermoeden zou wel eens kunnen kloppen, blijkt uit de Finse studie. In de figuur hieronder zie je hoe de concentraties van IGF-1 in de testosterongroep stijgen, maar dat die stijging achterwege blijft in de letrozolegroep.
Hetzelfde gebeurt met het transporteiwit IGFBP3. Dat eiwit beschermt het IGF-1-molecuul tegen afbraak maar laat toch de werking intact.
Testosteron en DHT Tegenover de vermindering van het IGF-1 staat echter een aanzienlijke verhoging van de aanmaak van testosteron. Kijk in de onderstaande figuur vooral naar de ‘twaalf maanden’-kolom van de letrozolegroep. De meting waarop die is gebaseerd is achttien weken na de laatste testosteroninjectie gedaan. Dat wijst erop dat de verhoging van 606 procent van de aanmaak van testosteron vooral het werk is van de aromataseremmer, en niet van Testoviron.
Een figuur die de concentraties DHT aangeeft vind je niet in het artikel. De onderzoekers zeggen echter dat die sterk lijkt op de figuur van testosteron. Dat is logisch: door het uitschakelen van het aromatase blijft er meer testosteron over om in DHT te veranderen.
LH en FSH Aromataseremmers verhogen de aanmaak van FSH en vooral van LH. De figuren van hieronder maken duidelijk waar de verhoging van de testosteronconcentratie vandaan komt.
LH komt normaliter pulsgewijs vrij. ’s Nachts, als je slaapt, is de aanmaak op zijn hoogst. Hieronder zie je wat testosteron en testosteron+letrozole voor effect hebben op de LH-puls.
De figuren laten de aanmaak zien tussen 10 uur ’s avonds en negen uur ’s ochtends. De stippellijn is gemeten voordat de toediening van de middelen begon. De ononderbroken lijn staat voor een meting na vijf maanden.
Sommige sporters nemen tijdens zware kuren continu anti-oestrogenen als nolvadex of clomid om hun axis te stimuleren. Afgaande op dit onderzoek is daar iets voor te zeggen. Hieronder zie je de aanmaak van FSH gedurende de nacht.
Insuline De insulinespiegel daalt met een derde door letrozole. In de testosterongroep bleef die constant.
Cholesterol Het ‘goede’ cholesterol HDL daalt met enkele tientallen procenten door letrozole. De invloed op LDL en de triglyceriden is te verwaarlozen.
Slot Nieuwe medicijnen stellen altijd teleur. Niet omdat ze ‘slecht’ zijn, maar omdat de farmacie en de media te hoog gespannen verwachtingen hebben gekweekt. Het ziet er naar uit dat dat ook in de chemische sport is gebeurd toen de nieuwe aromataseremmers op de markt kwamen. Toen hoopten goeroes dat de nieuwe middelen niet meer op het IGF-1 zouden drukken en dat gyno’s definitief tot het verleden zouden behoren. Het ziet er echter naar uit dat in ieder geval letrozole die verwachting niet waar maakt.
Leo Dunkel, Sanna Wickmann. Novel treatment of short stature with aromatase inhibitors. Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology, 2003, doi:10.1016/S0960-0760(03)00344-3. |
|
|
