Ergogenics

  [Definitie:] "An ergogenic aid is any substance or phenomenon that enhances performance." (Wilmore and Costill)

  Nieuwsbrief over doping, supplementen, voeding en training

  The Stuff III       Onzichtbare omega-EPO       Mazen in dopingtests       Onzichtbare THG    

3 1 - 0 1 - 2 0 0 3

Dynepo blijft onzichtbaar

Duursporters gebruiken een nieuwe Epovariant die niet op de markt is en die dopingtests niet kunnen opsporen. 'Dit spul lijkt precies op de Epo die mensen van nature aanmaken', zegt een anonieme dopingexpert in Cycling News. 'En hoewel het een bio-technologisch product is, kunnen dopingtests het niet in de urine aantonen.'(1)

Het middel heet Dynepo en is ontwikkeld door het bedrijf Transkaryotic Therapies, kortweg TKT. Dynepo heet eigenlijk epoetin delta. De stof verschilt maar een paar atomen van het molecuul in de bekende Epogen, het hormoonpreparaat dat de concentratie zuurstoftransporterende rode bloedcellen in het bloed verhoogt.

TKT heeft al een paar jaar ruzie met producenten van gewone Epo. Die zeggen dat TKT hun patenten aan zijn laars lapt en hun duurbetaalde vindingen heeft gekopieerd. TKT ziet dat natuurlijk anders, maar de Amerikaanse rechters geven de concurrenten voorlopig gelijk. Daarom mag Dynepo niet op de markt komen voordat TKT kan bewijzen dat de productietechniek van Dynepo niet berust op jatwerk.(2)

In Europa, waar de wetten wat minder consequent zijn dan in de VS, zou TKT - in de gedaante van zakenvriend Aventis - Dynepo wel op de markt mogen brengen. In 2002 keurden de medische autoriteiten het middel goed voor behandeling van patiënten. Maar omdat de farmaceuten denken dat ze zonder toegang tot de Amerikaanse markt niet genoeg geld kunnen verdienen, blijft Dynepo voorlopig in de onderzoekslaboratoria van Aventis en TKT.(3)

Maar niet heus.

Dynepo circuleert onder duursporters. Dopingjagers vermoeden dat ze tijdens de Winterspelen van Salt Lake City urinemonsters hebben binnengekregen waarin Dynepo zat. Dat schrijft Frank Ketterer in Die Tageszeitung, in een interview met de Duitse dopingjager Wilhelm Schänzer - die het bericht niet kon bevestigen maar ook niet ontkende.(4)

Schänzer vertelde dat hij pas sinds het voorjaar van 2002 wist dat er zoiets als Dynepo bestond. Toen liet de EU Dynepo toe als medicijn. De dopingjager nam direct contact op met TKT en verzocht ze om een monster op te sturen. Daarmee kon hij dan alvast een test voor het middel gaan maken. Drie weken was voldoende zijn om in ieder geval voor zijn lab zo'n test gereed te hebben.

TKT weigerde. Volgens het bedrijf riskeerde het een boete als het het omstreden middel naar onderzoekers stuurde. Of dat de ware reden is, is nog maar de vraag. Het bedrijf kon wel dynepo maken voor trials.

De gedachte dat TKT niet helemaal te goeder trouw is, kwam niet bij Schänzer op. Wel was hij boos op de dopingautoriteit Wada, die geen vinger uitsteekt om de Dynepo-dreiging in kaart te brengen. 'De Wada moest eens wat meer contacten opbouwen met farmaceuten, in plaats van alsmaar duurder congressen te organiseren', mopperde Schänzer.(5)

'Maar hoe komen sporters aan middelen die nog niet op de markt zijn?', vroeg journalist Ketterer. Goede vraag, zei Schänzer. 'Dat gebeurt wel vaker. Het gebeurde bij de Giro d' Italia ook. Toen vonden agenten tijdens een razzia twee middelen die nog niet op de markt waren.'

'Maar dat betekent dus dat sporters of hun dealers contacten hebben in de onderzoekslaboratoria', denkt Ketterer hardop. 'Of misschien gebruiken de farmaceuten sporters als proefkonijnen. De farmaceuten zorgen ervoor dat de sporters gratis doping krijgen die niet op te sporen is, en in ruil daarvoor berichten de dealers en coaches de farmaceuten over bijwerkingen.'

Hoe dan ook, er zijn dus nu geen tests voor Dynepo. Geen tests die met honderd procent zekerheid kunnen bewijzen dat verhoogde Epospiegels het gevolg zijn van doping. En omdat de advocaten nog wel even zullen blijven ruziën, blijft dat zo. Wat zullen de renners blij zijn.

1. Anthony Tan. DynEPO: A new form of EPO undetectable by the UCI's urine test. Cycling News, 2-7-2002.
2. Kim Dixon, Jed Seltzer. Amgen: Court affirms Epogen ruling. Reuters, 7-1-2003.
3. Tom Jacobs. Small Market, Big Profits? The Motley Fool via Fool.com, 23-1-2003.
4. Frank Ketterer. 'Die gehen da gezielt ran.' Die Tageszeitung, 21-9-2002.
5. Erik Eggers. Nach EPO und Aranesp gelangt mit Dynepo ein neues Dopingmittel auf den 'Markt'. Neue Zürcher Zeitung, 5-9-2002.

1 2 - 0 7 - 2 0 0 0

EPO-ruzie

De farmaceuten Transkaryotic Therapies en Amgen hebben slaande ruzie. Amgen heeft het patent op Epogen en verdiende in 1999 met dat middel 1,8 miljard dollar. Transkaryotic heeft een middel dat daar sprekend op lijkt, en volgens Transkaryotic niet onder het patent valt. Amgen ontkent dat.

Amgen laat zijn Epo maken door hamstercellen die een stukje menselijk DNA hebben gekregen. Transkaryotic doet dat naar eigen zeggen met cellen die meer op de mensencellen lijken.

De zaak is nu voor de Amerikaanse rechter. De uitspraak wordt ergens in augustus verwacht. In 1997 won Amgen al een soortgelijk proces tegen het Europese Aventis, dat in deze zaak een verbond met Transkaryotic heeft gesloten. Experts volgen de zaak op de voet en denken dat beide partijen gelijke kansen hebben.

Reuters, 7-7-2000.

Navigatie

Nieuws

Contact

Over ons

Dossiers

Zoeken