|
||
|
||
|
3 0 - 0 6 - 2 0 0 2 Controle op preparaten compounders ontbreekt
Nu de bootleggers de anabolenmarkt in hun greep krijgen, groeit de angst voor besmette preparaten. Die wordt gevoed door affaires in de Verenigde Staten rond de compounders: legaal opererende farmaceutjes, met werkwijzen die iedereen die iets van anabolen weet zal herkennen. Leest en huivert.
Op 30 mei 2001 overleed George Stahl, een dag nadat hij een injectie cortisone had gekregen. Hij was 47 jaar. De ampul met cortisone bleek achteraf gevaarlijke bacterien te bevatten die zijn organen hadden aangetast en hersenvliesontsteking (meningitis) hadden veroorzaakt.
Maker van de ampul was de lokale apotheek Doc's Pharmacy in Walnut Creek. Doc's Pharmacy is een van de duizenden apotheken die nog zelf medicijnen maken. 'Compounders', heten ze. Ze bestellen zelf hun actieve stoffen, mengen ze en stoppen ze in ampullen of pillen. De cortisone van Doc's doodde uiteindelijk drie gebruikers en bracht er tien in het ziekenhuis.
Op dit moment komt slechts een procent van alle Amerikaanse medicijnen van compounders, maar dat percentage groeit. Reden is schaalvergroting in de farmaceutische industrie: bedrijven beheersen steeds groter delen van de markt. Stoppen die farmareuzen met de productie van een medicijn - en dat gebeurt steeds vaker - dan stappen de compounders in het gat dat dan ontstaat.
De giftige cortisone-ampullen die George Stahl doodden waren bijvoorbeeld bedoeld als vervanging van Scherings Celestone Soluspan. Volgens Doc's was die kopie identiek aan het preparaat van Schering en testte een onafhankelijk lab de producten.
Consumentengroepen als Public Citizen maken zich zorgen over de opkomst van de compounders. Volgens hen komt er een tweedeling in de prescriptiemedicijnen in Amerika: aan de ene kant de traditionele medicijnen, gecontroleerd door wetten en de FDA, en aan de andere kant de middelen 'waar kwaliteit een zaak van vertrouwen is tussen gebruikers, arts en apotheker'. Public Citizen ziet geen grond voor dat vertrouwen.
De materialen die de compounders gebruiken worden bijvoorbeeld niet gecontroleerd. Grote bedrijven zijn verplicht de overheid te informeren over bijwerkingen. Compounders niet.
De eigenaar van Doc's Pharmacy was geen buitenbeentje. De organisatie van compounders, de Professional Compounding Centers of America, had de 62-jarige Robert Horwitz in 1997 nog uitgeroepen tot apotheker van het jaar.
Diezelfde Horwitz maakte er in zijn apotheek echter een zooitje van, ontdekten medische onderzoekers van Contra Costa County. Toen ze op 5 juni 2001 Doc's Pharmacy bezochten, vonden ze talloze plekken waar besmetting kon optreden. De stoffen werden bijvoorbeeld gemengd door mensen met wijde kleren die geen handschoenen droegen, hun handen niet wasten, niet waren opgeleid en ook niet onder supervisie stonden. In hun werkplaats stond een tropisch aquarium, waaruit waterdeeltjes spetterden. Blikken kattenvoer stonden op de desk waar steriele producten moesten worden gemaakt.
Doc's bezat geen autoclave, een medische oven die instrumenten en preparaten steriliseert. In plaats daarvan gebruikte Doc's de autoclave van een arts in de buurt, waarop duidelijk stond dat het apparaat daarvoor niet geschikt was. Horwitz goot de daarin 'gesteriliseerde' cortisone niet uit in gesteriliseerde flesjes voor individueel gebruik, maar in ongesteriliseerde. Die waren een dollar goedkoper. De werknemers steriliseerden de flesjes met het ontsmettende isopropylalcohol.
Zo dood je weliswaar de bacterien, maar ruim je de resten daarvan niet op. De stukken dode bacterie kunnen later alsnog een reactie veroorzaken. Ook is de methode niet waterdicht als het gaat om de sporen van de bacterien. Toch onderwijst de organisatie van compounders de 'koude sterilisatietechniek' aan haar leden.
De onderzoekers vonden serratiabacterien in het lab en zelfs op de instrumenten waarmee de werknemers van Doc's de cortisone hadden gemixt. Toen de overheid daarna alle cortisones terughaalde bleek dat de ziektekiemen zelfs in preparaten voor ziekenhuizen terecht waren gekomen.
Recent zijn er in Amerika meer schandalen rond compounders geweest. Zo bleken vierduizend kankerpatienten in Kansas verdunde medicijnen te krijgen, omdat hun compounder geld wilde uitsparen voor de kerk. In Atlanta raakten twee patienten met een te trage schildklier in coma omdat hun medicijn maar liefst duizend keer te veel T4-hormoon bevatte. In Novato haalde een compounder vijfduizend antiastmamiddelen terug omdat ze besmet waren met dezelfde bacterien die George Stahl fataal werden.
De belangenorganisaties van de compounders belemmeren pogingen om de branche te reguleren. Drijvende kracht achter die organisaties zijn bedrijven als Professional Compounding Centers of America (PCCA), dat in 1981 door apothekers is opgericht om hen van grondstoffen te voorzien. Inmiddels is het PCCA uitgegroeid tot een gigabedrijf.
Mede-eigenaar van Doc's Pharmacy was Jamey Sheets. Toen de rechtszaken tegen hem begonnen pleegde hij zelfmoord. Hij zou een boete kunnen krijgen van 40.000 dollar, hij mocht negentig dagen zijn beroep niet uitoefenen en zij toekomstplannen gingen in rook op. Sheets plakte zes patches met de pijnstiller Fentanyl op zijn borst en stierf.
Erin Hallissy, Sabin Russell. Who's Mixing Your Drugs? Bad medicine: Pharmacy mix-ups a recipe for misery. Some drugstores operate with very little oversight. San Francisco Chronicle, 23-6-2002. |
|
|