Ergogenics

  [Definitie:] "An ergogenic aid is any substance or phenomenon that enhances performance." (Wilmore and Costill)

  Nieuwsbrief over doping, supplementen, voeding en training

  Beta-caroteen gevaarlijk       Broze botten met vitamine A       Vitamine E - hart       EU-richtlijnen    

1 6 - 0 6 - 2 0 0 3

'Stop alle proeven met bčtacaroteen'

Een groep onderzoekers uit Cleveland heeft wetenschappers opgeroepen om de toediening van bčtacaroteen aan mensen in trials te staken. De onderzoekers gooiden de gegevens van acht studies bij elkaar en ontdekten dat bčtacaroteen de kans op een voortijdige dood verhoogt.

Bčtacaroteen zit in lage concentraties in multivitamines maar in grote hoeveelheden in specifieke supplementen. De industrie prijst de stof, die in plantaardige producten zit en kan omzetten in vitamine A, aan als een anti-oxidant die beschermt tegen kanker en hart- en vaatziekten. Onafhankelijke onderzoekers zijn het er inmiddels over eens dat die anti-oxidante werking van bčtacaroteen weinig voorstelt, en dat verwante stoffen als lycopeen en luteďne interessanter zijn. Ook zijn trials, waarin onderzoekers keken of bčtacaroteen rokers beschermt tegen longkanker, voortijdig afgebroken omdat het supplement de kans op kanker juist verhoogde.

Het nieuwe onderzoek gebruikte eerdere studies. Die hadden met elkaar gemeen dat ze jarenlang duurden - één studie zelfs twaalf jaar - en dat ze waren opgezet om te bestuderen of bčtacaroteen de kans op hart- en vaatziekten vermindert. De onderzoeksleider, Marc Penn, bestudeert technieken als stamcellen en genttherapie om hartinfarcten en aderverkalking te bestrijden. Uit de meta-analyse bleek dat dagelijkse doseringen van 15 tot 50 milligram bčtacaroteen op de lange termijn de kans op een voortijdige dood met 0,4 procent verhogen. Het onderzoek verscheen in The Lancet.

De toename was gering, maar wel degelijk statistisch significant. De gevoeligheid van de studie was groot, omdat Penn de gegevens van 138.113 gebruikers tot zijn beschikking had.

Driekwart van de te vroeg overleden stierf door hart- en vaatziekten.

Penn onderzocht ook de effecten van vitamine E, in doseringen tussen de 50 en de 800 eenheden. Die bleken geen effect te hebben.

Hoeveel bčtacaroteen is genoeg?

Dagelijks zou je niet meer dan 7 milligram bčtacaroteen moeten binnenkrijgen. Dat zeggen geschrokken onderzoekers van het Amerikaanse Dartmouth, nadat ze hadden onderzocht of bčtacaroteen de kansen op het ontstaan van gezwellen in de darm vermindert.

Ze ontdekten dat een dosis van 25 milligram bčtacaroteen per dag bij niet-rokende niet-drinkers de kans op gezwellen met 44 procent verlaagde. Die dosis verhoogde bij drinkers de kans op tumoren echter met 13 procent, bij rokers met 36 procent, en bij rokers die ook dronken met 107 procent.

Volgens caroteenfabrikant Solgar gebruikten de onderzoekers de verkeerde soort bčtacaroteen. Solgar maakt natuurlijke bčtacaroteen, de onderzoekers gebruikten de synthetische variant.

Baron JA, Cole BF, Mott L, Haile R, Grau M, Church TR, Beck GJ, Greenberg ER. Neoplastic and Antineoplastic Effects of beta-Carotene on Colorectal Adenoma Recurrence: Results of a Randomized Trial. J Natl Cancer Inst. 2003 May 21;95(10):717-22. [PubMed]
Beta-carotene may pose health risk for smokers. NutraIngredients.com, 22-5-2003. [Offline]

In een reactie heeft de industrie zoals gebruikelijk de onderzoekers ervan beschuldigd dat ze niet weten waar ze het over hebben. John Hatchcock van de Council of Responsible Nutrition, een vereniging van fabrikanten van supplementen, zegt datPenn vergeet dat supplementen als bčtacaroteen alleen werken voordat de aderverkalking optreedt.

In het Lancet-artikel staat trouwens dat Marc Penn daar wel degelijk naar heeft gekeken. Uit de beschikbare studies is echter nooit iets van een beschermend effect van supplementen gebleken - ook niet in de voor-fase. Weliswaar verkleint een dieet met veel beschermende stoffen de kans op hart- en vaatziekten, maar stoffen in een pil doen helemaal niets.

Ook met de bevinding dat bčta-caroteen schadelijk is, is de industrie het niet eens. Hatchcock wilde niet ingaan op wat Penn heeft ontdekt, maar wijst erop dat volgens eerdere onderzoeken niet-rokers geen last van bčta-caroteen hebben.

1. Cleveland Clinic Lerner Research Institute. Marc S. Penn, M.D., Ph.D. Assistant Staff. Lerner.ccf.org. [Link]
2. D P Vivekananthan MD, M S Penn MD, Shelly K Sapp MS, A Hsu MS, E J Topol MD. Use of antioxidant vitamins for the prevention of cardiovascular disease: meta-analysis of randomised trials. The Lancet Volume 361, Number 9374 14 June 2003. [Volledig artikel]
3. Study throws doubt on safety of antioxidants? NutraIngredients.com, 13-6-2003. [Link]

Navigatie

Nieuws

Contact

Over ons

Dossiers

Zoeken