Ergogenics

  [Definitie:] "An ergogenic aid is any substance or phenomenon that enhances performance." (Wilmore and Costill)

  Nieuwsbrief over doping, supplementen, voeding en training

  Tyrosine       Cafeine       Groene thee       Combi-afslanksupplement    

0 9 - 0 9 - 2 0 0 1

Met hoge doses calcium verlies je kilo's vet

Calcium versnelt de verbranding van vet en remt de opslag van vet in vetcellen. Dat blijkt uit onderzoek van Michael Zemel van de universiteit van Tennessee. Zemel ontdekte dat mensen op jaarbasis vijf kilo vet per jaar kunnen verliezen als ze hun calciuminname verhogen. Vooral het vet rond het middel verdwijnt.

Zemels groep kwam het vetremmend effect tien jaar geleden op het spoor tijdens een onderzoek naar de effecten van calcium op de bloeddruk. Toen de onderzoekers zware proefpersonen een jaar lang een gram calcium per dag gaven, daalde niet alleen hun bloeddruk, maar verminderde ook hun vetmassa.

Onderzoek naar vetcellen in het lab leerde waarom: calcium vermindert de hoeveelheid vitamine D in het lichaam. Die vitamine stimuleert in vetcellen de aanmaak van het enzym FAS. FAS is nodig is om vetten in de cel op te slaan.

Het effect van calcium op de groei van vetcellen is groot. Muizen die door genetische manipulatie eenzelfde soort vetcellen als mensen hadden gekregen werden minder dik als hun voer voor 1,2 procent uit calcium bestond. Hun lichaamsgewicht nam 26 procent minder toe en hun vetweefsel nam 40 procent minder toe dan muizen die drie keer zo weinig calcium in hun voer hadden gekregen.

Ook bij afvallen helpt calcium, ontdekten de onderzoekers. Muizen die op dieet stonden vielen sneller af als ze calcium kregen. Gewone muizen, wiens voer voor 0,4 procent uit calcium bestond, verloren 20 procent van hun lichaamsgewicht en 30 procent van hun vetmassa. Calciummuizen, wiens voer voor 1,2 procent uit calcium bestond, verloren 42 procent van hun lichaamsgewicht en 70 procent van hun vetlagen. Grofweg kun je zeggen dat een forse dosis calcium het afvallen met factor twee versnelt.

Opvallend was dat de lichaamstemperatuur van de muizen een halve graad was verhoogd.

Zemel en zijn mensen ontdekten dat ook mensen sneller afvallen als ze meer calcium gebruiken. Epidemiologen hadden al ontdekt dat mensen slanker zijn naarmate ze meer calcium gebruiken.

Zemel kon aantonen dat calcium bij afslankers het vetverlies versnelt. Hij stelde drie groepen mensen met overgewicht samen. Beide groepen kregen een dieet dat 500 kilocalorieen onder de energiebehoefte van de proefpersonen zat. De ene groep kreeg 400 milligram calcium per dag binnen - en een placebo. De tweede kreeg via calciumsupplementen 1200 milligram per dag. De derde groep kreeg dagelijks ook 1200 milligram calcium, maar dan via magere zuivelproducten. Calcium in zuivel neemt om onbekende redenen makkelijker op dan het calciumcarbonaat in supplementen. De proef duurde twaalf weken.


Lichaamsgewicht

Lichaamsvet

Controlegroep

-6,4 procent

-9,1 procent

Hoog-calciumgroep

-7,9 procent

-10,5 procent

Hoog-zuivelgroep

-10 procent

-14,1 procent


De hoog-zuivelgroep verloor zeventig procent meer gewicht en zestig procent meer vet dan de controlegroep. Verder bleek dat calcium ook de plaats waar je vet verloor beinvloedde. Bij de controlegroep had 20 procent van het verloren vet in het middel gezeten. In de hoog-calciumgroep was dat 50 procent. Bij de hoog-zuivelgroep zelfs 66 procent.

1. Jan Blom. Adequate zuivelinname gaat obesitas tegen. VoedingsMagazine nr. 4, 2001, blz. 16-18.
2. Zemel MB, Shi H, Greer B, Dirienzo D, Zemel PC. Regulation od adiposity bij dietary calcium. FASEB J. 2000,14,1132-1138.
3. Xue BZ, Moustaid M, Wilkison WO, Zemel MB. The agouti gene product inhibits lipolysis in human adipocytes via Ca2+-dependent mechanism. FASEB J. 1998,12,1391-1396.
4. Davies KM, Heaney RP, Recker RR, Lappe JM, Barger-Lux MJ, Rafferty K, Hinders S. Calcium intake and body weight. J.Clin.Endocrinol.Metab. 2000,85,4635-4638.

2 0 - 0 9 - 2 0 0 2

Calcium houdt bulkers hard

Door extra calcium te gebruiken worden mensen die aankomen in gewicht de helft minder vet dan mensen die dat niet doen. Dat beweren Amerikaanse onderzoekers, die jong-volwassen vrouwen tussen de 19 en 26 jaar dagelijks 1500 milligram calcium gaven.

Dat vrouwen die meer eten dan ze nodig hebben zwaarder worden, daaraan kan een calciumsupplement niets veranderen. De groep die in de proef calcium kreeg werd evenveel zwaarder als de groep die het zonder suppletie moest doen. Het verschil zat hem in de aard van het extra gewicht. Bij de vrouwen die extra calcium hadden gebruikt was de vetvrijemassa beduidend meer toegenomen dan bij de vrouwen die geen calcium gebruikten.

Calcium zou wel eens een goedkoop middel kunnen zijn waarmee naturelatleten, al of niet met CLA, een harder lichaam op kunnen bouwen. Er is echter één probleem: de onderzoeksleider, Robert Heaney vertelde over zijn onderzoek op het Congres voor de Experimentele Biologie in New Orleans, ergens in 2002. VoedingsMagazine citeert uit Heaneys toespraak en noemt daarbij een bron die niet toegankelijk is.

Het is dus niet duidelijk hoe die calcium-suppletie er heeft uitgezien. Kregen de proefpersonen recht-toe, recht-aan supplementen? Of aten ze gewoon meer zuivel, en kregen ze zo ook meer vitamines, eiwitten en CLA binnen?

Mochten de Amerikaanse vrouwen inderdaad zuivel hebben gekregen, dan is het vet-remmend effect waarschijnlijk niet interessant voor krachtsporters. Die eten al eiwitten genoeg.

M.J. Barger-Lux, K.M. Davies, R.P. Heaney, B.K. Chin, K. Rafferty. Calcium supplementation may attenuate accumulation of fat in young women. J Bone Miner Res 2001 16: S219. Gebruikt in: Jan Blom. Calciuminname factor bij regulering lichaamsgewicht. VoedingsMagazine, nr. 4, vol 15, 2002, 13-15, 18.

0 4 - 0 5 - 2 0 0 3

Zemel jaagt op anabole slankfactor in melk

Michael Zemel, de onderzoeker die ontdekte dat mensen vet verliezen als ze meer calcium binnenkrijgen, heeft zijn onderzoeksveld verlegd naar eiwitten. Zemel denkt dat behalve calcium ook bioactieve eiwitten en een aminozuur in wei de vetverbranding verbeteren en versneld spieren opbouwen. Maar kloppen al die mooie theorieën wel?

Zemel ontdekte de rol van calcium als vetverbrander door proeven met genetisch gemanipuleerde muizen, die door de ingreep op ongeveer dezelfde manier met vetten waren omgaan als mensen. Kregen de dieren voer dat voor 1,2 procent uit calcium bestond - in plaats van 0,4 - dan nam de opslag van vet in de vetcellen met de helft af en steeg de verbranding van vet met een factor vijf.

Zemel denkt dat calcium in de voeding de concentratie van de vitamine 1,25-dihydroxyvitamine D3 vermindert. Vetcellen hebben die vitamine nodig om het enzym vetzuursynthase aan te maken, waarmee ze vetten kunnen opslaan.

Zemel verkreeg soortgelijke resultaten toen hij proeven deed met te zware mensen, die hij twaalf weken op een dieet zette waarop ze af moesten vallen.

De ene groep kreeg een normale hoeveelheid calcium. De proefpersonen verloren 6,4 procent van hun lichaamsgewicht en 9,1 procent van hun lichaamsvet.

Een tweede groep kreeg extra calcium in de vorm van supplementen en verloor bijna 8 procent van zijn lichaamsgewicht en 10,5 procent van zijn lichaamsvet.

Een derde groep kreeg extra calcium in de vorm van zuivel. De proefpersonen verloren 10,1 procent van hun lichaamsgewicht en 14,1 procent van hun vetvoorraad.

Waar komt dat extra effect vandaan, vroeg Zemel zich af. Op het congres Experimental Biology 2003 in San Diego gaf hij een lezing over zijn nieuwe theorie. Een mogelijkheid, zei Zemel, is het aminozuur leucine dat verhoudingsgewijs veel in wei voorkomt. Onderzoekers denken dat leucine vetverlies kan versnellen.(2)

Calcium of leucine: het netto effect van al die stoffen in zuivel komt niet alleen neer op een vergemakkelijking van vetverbranding, maar ook op een versnelde opbouw van spierweefsel. Dat blijkt uit proeven met muizen die Zemel op de conventie besprak.

,,We hebben muizen eerst een tijd vetgemest'', zei Zemel. ,,Daarna verminderden we hun voeraanbod, zodat ze afvielen. Daarna gaven we ze weer een onbeperkte hoeveelheid voer. Het soort voer verschilde per groep. De muizen op standaardvoer waren binnen zes weken weer net zo dik als tevoren. Muizen, die calciumcarbonaat door hun voer kregen, handhaafden de helft van hun gewichtsverlies. Dieren, die voer kregen dat met melk en yoghurt was verrijkt, handhaafden tachtig procent van hun gewichtsverlies.''

Waar was al die energie naartoe gegaan, die niet in de vorm van vetlagen was opgeslagen? Naar de spieren, ontdekte Zemel. ,,De dieren hadden meer spiermassa. In de spieren waren ze meer vet gaan verbranden.''

Andere onderzoekers vonden hetzelfde effect bij mensen die een dieet kregen dat het gewicht constant moest houden. De ene groep kreeg een dieet met veel, de andere een dieet met weinig zuivel. Na 24 weken hadden de proefpersonen in de zuivelgroep 5,4 procent minder vetmassa maar wel meer vetvrije massa.

Op de conventie werd alvast duidelijk dat er grenzen zitten aan het anabole en vetafbrekende effect van calcium. Zemel vertelde over een studie in Denemarken die geen enkel effect had laten zien. In de controlegroep van die studie kregen de vrouwen 800 milligram calcium per dag binnen. Die vrouwen verloren even snel vet als de vrouwen die dagelijks 1800 milligram calcium binnenkregen.(3)

,,Er is kennelijk een optimale dosis calcium'', zei Zemel toen hij de Deense studie besprak. ,,De groep die 800 milligram per dag kreeg, had die al bereikt.''

Epidemiologen weten inmiddels dat er aan een hoge inname van calcium risico's zijn verbonden. Mannen die veel calcium binnenkrijgen hebben een verhoogde kans op prostaatkanker, vrouwen op eierstokkanker. Het mechanisme is misschien hetzelfde als dat wat Zemel heeft ontdekt: de verlaging van 1,25-dihydroxyvitamine D3. Die vitamine verlaagt de kans op prostaat- en eierstokkanker juist.(4)

Een lezer van Ergogenics maakte ons er bovendien op attent dat Zemel is verbonden aan het Chromium Information Bureau. De supplementenindustrie heeft die organisatie in het leven geroepen om kritische geluiden over chroompicolinaat te smoren. [ErGs] Het is geen goed teken als onderzoekers met zulke instellingen in zee gaan. Dezelfde lezer meldde dat de Amerikaanse zuivelindustrie Zemels calcium- en eiwitstudies heeft betaald.

1. Dit artikel is gebaseerd op: Jan Blom. Effect zuivelconsumptie op lichaamsgewicht. VoedingsMagazine 2-2003, 8-10. Een recent overzichtartikel van Zemel: Zemel MB. Mechanisms of dairy modulation of adiposity. J.Nutr.133(2003)252S-256S.
2. Layman DK. The role of leucine in weight loss diets and glucose homeostasis. J.Nutr.133(2003)261S-267S.
3. Jensen LB, Kollerup G, Quaade F, Sorensen GH. Bone mineral changes in obese women during a moderate weight loss with and without calcium supplementation. J.Bone Miner.Res.(2001)16.141-147.
4. Urology 2002 Dec;60(6):1118-23; Am J Clin Nutr. 2001 Oct;74(4):549-54.

1 1 - 0 5 - 2 0 0 3

Verlaging spiegels vitamine D door calcium verhoogt kans prostaatkanker

Calcium verhoogt de kans op prostaatkanker. Dat blijkt uit een al wat oudere studie uit 2001, waarin onderzoekers twintigduizend mannen elf jaar lang volgden. Calcium vermindert de beschikbaarheid van vitamine D in het lichaam. Saillant detail: calcium versnelt volgens onderzoekers van de zuivelindustrie de afbraak van vet op precies dezelfde manier.

Onderzoekers hebben wel eens vaker naar het verband tussen calcium en prostaatkanker gekeken maar konden nooit duidelijke verbanden vinden. Een Nederlandse studie vond een verband met de inname van zuivel maar niet met calcium. Grote onderzoeken in de VS, Japan en Griekenland vonden geen verband, een Servische studie wel.

De onderzoekers verdeelden hun proefpersonen in quintielen: vijf evengrote groepen die van elkaar verschilden op basis van hun inname van calcium. Die inname wordt geschat op basis van de consumptie van volle melk, magere melk, kaas, ijs en koude breakfast cereals zoals cornflakes. Zo konden de onderzoekers berekenen dat voor elke vijfhonderd milligram aan calcium die de mannen binnenkregen, de kans op prostaatkanker met 16 procent steeg.

Dierlijk vet en eiwit droegen niet bij tot de kans op prostaatkanker. Plantaardig calcium ook niet, concluderen de onderzoekers uit de literatuur. Dat calcium is minder bioactief.

Uit bloedmonsters konden de onderzoekers opmaken dat een hoge calciuminname aanmaak van het parathyroide hormoon (PTH) verlaagt. Daardoor daalt de concentratie van een aantal vitamine D-metabolieten, zoals het meest actieve 1,25-dihydroxy-vitamine D3. In proeven met cellen in reageerbuizen is gebleken dat vitamine D de ontwikkeling van prostaatkankercellen remt. Sommige humane studies wijzen in dezelfde richting.

Waarschijnlijk spelen ook erfelijke factoren mee. Onderzoekers hebben ontdekt dat mannen met een minder gevoelig type receptor voor vitamine D vaker prostaatkanker krijgen.

June Chan, Meir Stampfer, Jing Ma, Peter Gann, Michael Gaziano, Edward Giovannucci. Dairy products, calcium, and prostate cancer risk in the Physicians' Health Study. American Journal of Clinical Nutrition, Vol. 74, No. 4, 549-554, October 2001. [Volledig artikel]

2 1 - 0 8 - 2 0 0 3

Vetverbrander calcium werkt anders

Calcium bemoeilijkt de opbouw van vetlagen misschien op een andere manier dan door de vitamine D-concentratie te verlagen. Dat vermoeden Japanse onderzoekers die proeven deden met ratten.

De Japanners gaven hun proefdieren een dieet met veel vet en verschillende gehalten calcium en extra vitamine D. Een hoge inname van calcium verminderde de gewichtstoename, ook als die samenging met extra vitamine D.

In de ratten die extra calcium kregen, en de ratten die behalve extra calcium ook vitamine D kregen, stegen de insulinespiegels minder. De aanmaak van het eiwit UCP3 nam toe, ook bij de dieren die extra calcium kregen.

Yu X, Sun C, Liu R, Li Y. The effect of dietary calcium on the expression of uncoupling protein 3 gene in skeletal muscle of rat fed with high fat diet. Wei Sheng Yan Jiu. 2003 May;32(3):204-7. [PubMed]

Navigatie

Nieuws

Contact

Over ons

Dossiers

Zoeken