Ergogenics

  [Definitie:] "An ergogenic aid is any substance or phenomenon that enhances performance." (Wilmore and Costill)

  Nieuwsbrief over doping, supplementen, voeding en training

  Toxische vitamines       Supplementen       Rhodiola       Creatine    

2 0 - 0 2 - 2 0 0 4

Anti-oxidanten nu maken spieren later sterker

Ouderen die veel vitamine E, C en betacaroteen binnenkrijgen hebben sterker spieren dan ouderen bij wie dat niet het geval is. Dat concluderen Italiaanse onderzoekers uit een studie onder een kleine duizend 65-plussers.

Of anti-oxidanten goed zijn voor spieren weten onderzoekers eigenlijk niet. Onderzoekers die anti-oxidanten aan sporters hebben gegeven boekten meestal weinig resultaat, maar theoretisch zouden anti-oxidanten wel belangrijk moeten zijn. Na intensieve inspanning worden immers allerlei endogene anti-oxidanten in de spiercel actiever.

Anti-oxidanten neutraliseren agressieve verbindingen die onderzoekers 'vrije radicalen' noemen. Het gaat bij sporters vooral om stoffen die vrijkomen bij de verbranding.

Anti-oxidanten neutraliseren vrije radicalen. Daarbij veranderen ze zelf ook in een vrij radicaal. Dat is misschien een reden waarom veel proeven met anti-oxidanten op niets zijn uitgelopen of zelfs om ethische redenen zijn afgebroken: het middel bleek erger dan de kwaal. De bekeerde anti-oxidanten bleken de schade in het lichaam en de kans op kanker of hart- en vaatziekten te verhogen.


Iets ingewikkelder

De werking van anti-oxidanten is eigenlijk iets ingewikkelder. Vrije radicalen zijn in de eerste plaats moleculen die een elektron tekort komen. Om dat te compenseren kunnen ze een elektron aantrekken – en hun omgeving beschadigen – maar er ook eentje uitstoten. Dan veranderen de radicalen in een ion. Ook met het uitwerpen van dat elektron kunnen vrije radicalen cellen aantasten.

Anti-oxidanten kunnen vrije radicalen elektronen leveren, maar er ook elektronen van overnemen. Ze kunnen daarbij echter ook zelf in vrije radicalen veranderen. Dat maakt het toedienen van hoge concentraties anti-oxidanten zo tricky.


Vitamine C

Voorstanders van supplementen brengen daar tegen in dat anti-oxidanten samenwerken en je ze dus ook samen moet toedienen. Vitamine C, zeggen ze bijvoorbeeld, is een anti-oxidant die pas goed werkt in combinatie met vitamine E. Vitamine E zit in celwanden en vetachtige moleculen en levert daar elektronen aan radicalen, terwijl vitamine C 'geradicaliseerd' vitamine E weer repareert. Dat doet vitamine C ook met het vetoplosbare bčtacaroteen.



Daarom keken de onderzoekers naar de inname van de vitamines C, E, A - ook een vitamine met anti-oxidantwerking - en betacaroteen. Ze bepaalden de inname door de proefpersonen over hun eetgewoonten te ondervragen. Ook maten ze in het bloed van de ouderen de concentratie van twee vitamine E-varianten, alfa- en gamma-tocopherol. De alfavariant komt het meest voor, maar er zijn aanwijzingen dat gammatocoferol beter werkt.


Betacaroteen


Daarnaast maten de Italianen de kracht in de beenspieren van de ouderen via een leg-extension. De onderzoekers lieten de proefpersonen ook lopen en opstaan uit een stoel zodat ze hun 'fysiek functioneren' konden inschatten. Vervolgens keken ze of het ene samenhing met het ander. Hieronder zie je wat daar uitkwam.

De eerste tabel geeft het verband tussen vitamines en spierkracht, de tweede het verband tussen de vitamines en het lichamelijk functioneren.


Figuur ontleend aan besproken publicatie

Figuur ontleend aan besproken publicatie


De tocoferolspiegel en de inname van vitamine C en betacaroteen correleerden positief met de kracht. Een hoge alfa-tocoferolspiegel en een hoge inname van vitamine C gingen samen met een beter lichamelijk functioneren. Vitamine A deed niks.

De spierbeschermende werking van anti-oxidanten komen blijkbaar pas tot hun recht op de langere termijn.

Supplementengebruikers mochten niet aan de studie meedoen. Hoge vitaminewaarden staan dus voor een hoge inname van olijfolie, groenten en fruit, en dus eigenlijk voor een veel groter groep anti-oxidanten dan alleen de paar onderzochte vitamines.

Tenslotte merken de onderzoekers op dat hun proefpersonen gezond aten. Proefpersonen met een echt lage vitamineconsumptie hadden ze niet in hun studie. Daardoor zijn de gevonden verbanden waarschijnlijk een onderschatting van de werkelijke beschermende invloed van anti-oxidanten op spieren.

Cesari M, Pahor M, Bartali B, Cherubini A, Penninx BW, Williams GR, Atkinson H, Martin A, Guralnik JM, Ferrucci L. Antioxidants and physical performance in elderly persons: the Invecchiare in Chianti (InCHIANTI) study. Am J Clin Nutr. 2004 Feb;79(2):289-94. [PubMed]

Anti-oxidanten beschermen niet na training

Deense onderzoekers gaven twintig recreatiesporters dagelijks een cocktail van 400 milligram vitamine E en 500 milligram C, of een placebo - twee weken lang. Na zeven dagen lieten ze de sporters negentig minuten lang in het zweet lopen.

Voor en na de sessie onderzochten ze het bloed van de proefpersonen op de stoffen interleukine 1 (IL-1) en interleukine 6 (IL-6), het spierenzym creatinekinase en een paar immuuncellen. Ze vonden geen enkel verschil tussen de supplement-groep en de placebo-groep.

IL-1 en IL-6 zijn eiwitten die het immuunsysteem aanmaakt nadat het een ontsteking of infectie heeft ontdekt. Bij alle sporters steeg de hoeveelheid van die eiwitten met respectievelijk 3 en 20 keer na de sessie.

Creatinekinase is een enzym dat afgewerkte creatine heroplaadt. De concentratie nam bij beide groepen toe met factor zes.

De sessie verminderde tenslotte bij beide groepen de hoeveelheid cellen die het lichaam beschermen tegen ziektekiemen.

Petersen EW, Ostrowski K, Ibfelt T, Richelle M, Offord E, Halkjaer-Kristensen J, Pedersen BK. Effect of vitamin supplementation on cytokine response and on muscle damage after strenuous exercise. American Journal Of Physiology. Cell Physiology, juni 2001, 280(6), blz. C1570-1575. [PubMed]

Navigatie

Nieuws

Contact

Over ons

Dossiers

Zoeken