Ergogenics

  [Definitie:] "An ergogenic aid is any substance or phenomenon that enhances performance." (Wilmore and Costill)

  Nieuwsbrief over doping, supplementen, voeding en training

  "Stop alle proeven!"       Link kanker - vitamine A       Vitamine E - hart       EU-richtlijnen    

1 5 - 0 1 - 2 0 0 2

Met vitamine A opgevoerde levensmiddelen maken botten broos

Hoge doseringen vitamine A verzwakken het skelet. Oudere vrouwen die multivitamines slikken en fortified foods met extra vitamine A gebruiken hebben daardoor twee keer meer kans om een heup te breken. Dat schrijven Amerikaanse onderzoekers in JAMA.

De onderzoekers denken dat vitamine A vitamine D verhindert om botten op te bouwen. Daarnaast remt vitamine A misschien de cellen die botten opbouwen, en stimuleert het de cellen die het afbreken.

De Amerikanen zijn zeker van hun zaak. Ze analyseerden de gegevens van 70.000 vrouwen tussen de 34 en 77 jaar. Bij de vrouwen die dagelijks - door voeding, vis, visolie of supplementen - meer dan 2000 microgram vitamine A per dag binnenkregen was de kans om een heup te breken twee keer groter dan bij vrouwen die dagelijks minder dan 500 microgram vitamine binnenkregen.

Onderzoekers schatten dat de dagelijkse behoefte aan de vitamine ongeveer 700 microgram is. Multivitamines bevatten vaak meer.

De onderzoekers zijn echter niet zo bang voor supplementen, maar wel voor functional foods. De Amerikaanse voedingsindustrie brengt steeds meer producten op de markt met extra vitamine A. Onbedoeld kunnen consumenten daardoor een botbrekende overdosis binnenkrijgen.

De onderzoekers raden consumenten aan supplementen met weinig vitamine A te gebruiken. Ze hebben de FDA opgeroepen de richtlijnen voor de industrie aan te scherpen.

Tammy Webber. Study: Vitamin Linked to Fractures. Associated Press, 2-1-2002. [PubMed]

2 6 - 0 1 - 2 0 0 3

Vitamine A laat je botten breken

Mensen die via multivitamines, vitamine-A-preparaten of verrijkte voedingsmiddelen extra vitamine A binnenkrijgen hebben een verhoogde kans om botten te breken. Dat ontdekten Zweedse onderzoekers die oudere 2322 mannen onderzochten.

In de onderzoeksgroep zaten 266 mannen die de afgelopen dertig jaar botten hadden gebroken. Door hun gegevens te vergelijken met die van mannen die de afgelopen jaren niet in het gips hadden gezeten, ontdekten de onderzoekers dat de kans op een breuk groter werd naarmate de mannen een hoger concentratie vitamine A of retinol in hun bloed hadden.

Vergeleken met de mannen met een gemiddelde retinolspiegel hadden de mannen, die in de groep van de twintig procent met de hoogste spiegel zaten, 64 procent meer kans op een botbreuk. De kans op een gebroken heup was 147 procent hoger.

De cijfers werden nog dramatischer toen de onderzoekers keken naar de één procent van de mannen met de allerhoogste retinolspiegel. De kans op een botbreuk lag bij hen meer dan 700 procent hoger. In die groep ging het vrijwel uitsluitend om supplementengebruikers.

De retinolprecursor beta-caroteen verhoogde de kans op botbreuken niet.(1)

Verleden jaar schreven Amerikaanse onderzoekers ook al over het verband tussen supplementen met vitamine A en botbreuken. Net als de Zweden concludeerden ze dat de overheden nog eens goed moeten kijken naar de verrijking van voedingsmiddelen met vitamine A.(2)

In Noord Europa stoppen fabrikanten vitamine A in melk. Daardoor - en door het gebruik van supplementen - hebben veel Europeanen een hoge dagelijkse retinol-inname, boven de 1,5 milligram per dag. Wetenschappers vermoeden dat daardoor hier zoveel mensen botten breken en op hoge leeftijd last krijgen van botontkalking.(3)

De auteurs van de Zweedse studie doen al langer onderzoek naar het verband tussen vitamine A en botbreuken. In de jaren negentig ontdekten ze dat met elke milligram vitamine A die je dagelijks binnenkrijgt je kans op een gebroken heup met 68 procent stijgt. Bij een inname hoger dan 1,5 milligram per dag vermindert de hoeveelheid mineralen in je botten zes procent met elke halve milligram vitamine A die je binnenkrijgt.(4)

1. Michaelsson K, Lithell H, Vessby B, Melhus H. Serum retinol levels and the risk of fracture. N Engl J Med 2003 Jan 23;348(4):287-94. [PubMed]
2. Feskanich D, Singh V, Willett WC, Colditz GA. Vitamin A intake and hip fractures among postmenopausal women. JAMA 2002 Jan 2;287(1):47-54. [PubMed]
3. Whiting SJ, Lemke B. Excess retinol intake may explain the high incidence of osteoporosis in northern Europe. Nutr Rev 1999 Jun;57(6):192-5. [PubMed]
4. Melhus H, Michaelsson K, Kindmark A, Bergstrom R, Holmberg L, Mallmin H, Wolk A, Ljunghall S. Excessive dietary intake of vitamin A is associated with reduced bone mineral density and increased risk for hip fracture. Ann Intern Med 1998 Nov 15;129(10):770-8. [PubMed]

2 4 - 0 7 - 2 0 0 6

Injecties met vitamine A breken vetlagen af

Een team van Spaanse en Italiaanse onderzoekers heeft een nieuwe manier gevonden om vetlagen af te breken. De onderzoekers slaagden lieten muizen in vier dagen tijd slanker worden door de dieren te injecteren met een variant van vitamine A. Daardoor kregen de witte vetcellen van de muizen eigenschappen die je normaliter vindt bij bruine vetcellen.

ATRA

De onderzoekers injecteerden volwassen muizen vier dagen achter elkaar. De dieren kregen dagelijks subcutaan een injectie met tien, vijftig of honderd milligram all-trans retinoic acid (ATRA) per kilo lichaamsgewicht per dag. ATRA is een actieve variant van vitamine A. Hij ontstaat als je lichaam de alcoholvariant van vitamine A in de voeding, retinol, omzet in een carboxylvariant.

De injecties verhoogden de lichaamstemperatuur van de muizen. De hoeveelheid vetten in het bloed veranderde niet, maar de vetreserves krompen. Onder de microscoop bleek dat de vetcellen kleiner werden en analyse van de vetcellen leerde dat de vitamine A-kuur genen activeerde die bij witte vetcellen niet of minder actief zijn.

De mRNA-levels van UCP 1 en 2, PGC1alpha, PPARalpha en carnitine palmitoyltransferase 1 stegen. Dat zijn eiwitten die je vooral vindt bij bruine vetcellen. Bruine vetcellen kunnen vetten verbranden. Volwassen mensen hebben niet veel bruine vetcellen meer – bij hen is ongeveer 1 op de 200 vetcellen ‘bruin’ - maar er zijn aanwijzingen dat beta-3-agonisten en kou het aantal bruine vetcellen vermeerderen.

Door de injecties vielen de muizen fors af, hoewel ze evenveel bleven eten. De gegevens vind je in deze tabel. De onderzoekers denken dat ze een nieuwe methode op het spoor zijn waarmee ze overgewicht kunnen bestrijden.

Giftig

Als je zo’n stukje schrijft, dan weet je natuurlijk dat er lichaamsbouwers gaan denken over experimenten met vitamine A als afslankmiddel. Daar hangen risico’s aan. Vitamine A is een hormoon – jawel, het koppelt aan receptoren - dat in te grote hoeveelheden giftig is, zeker voor ongeboren kinderen. Een goed overzichtsartikel over vitamine A vind je op de website van het Linus Pauling Institute. 2

Vrouwen die in de toekomst kinderen willen krijgen kunnen beter extra voorzichtig zijn met vitamine A. Er zijn gevallen bekend waarin vrouwen mismaakte kinderen kregen toen ze maanden na het gebruik van veel vitamine A zwanger werden. Omdat het lichaam moeilijk van een overschot aan vetoplosbare vitamines kan afkomen, ijlt het effect van een overdosis nog lange tijd na.

Acute vergiftigingsverschijnselen door vitamine A zijn misselijkheid, vermoeidheid, verlies van eetlust, duizeligheid en een droge huid. Als je langer achter elkaar giftige hoeveelheden vitamine A consumeert, krijg je bovendien jeuk, hoofdpijn en pijn in je gewrichten en botten.

In ernstige gevallen van hypervitaminosis A houdt je lever het voor gezien en raak je in coma. Meestal heb je daarvoor langere tijd je dagelijkse behoefte aan vitamine met een factor tien moeten overschrijden, en 8.000 microgram tot 25.000 IE per dag geslikt.

Ook lagere doses vitamine A kunnen op termijn je gezondheid schaden. Al bij een chronische dagelijkse inname van 1500 microgram of 5000 IE per dag neemt je kans op botontkalking op hogere leeftijd toe. Hoe dichter je inname bij de dagelijkse behoefte van 800 microgram vitamine A of 2600 IE per dag zit, des te kleiner is je kans op botontkalking.

Het Institute of Medicine heeft daarom in 2001 een overigens nog steeds royale - tolerable upper level voor vitamine A ingesteld op 3000 microgram of 10.000 IE per dag. Voor 19-plussers. Voor mensen die jonger zijn dan negentien is het tolerable upper level lager.

1. Mercader J, Ribot J, Murano I, Felipe F, Cinti S, Bonet ML, Palou A. REMODELING OF WHITE ADIPOSE TISSUE AFTER RETINOIC ACID ADMINISTRATION IN MICE. Endocrinology. 2006 Jul 13; [Epub ahead of print] [PubMed]
2. Jane Higdon. Vitamin A. Linus Pauling Institute, Oregon State University. [Link]

Navigatie

Nieuws

Contact

Over ons

Dossiers

Zoeken