Ergogenics

  [Definitie:] "An ergogenic aid is any substance or phenomenon that enhances performance." (Wilmore and Costill)

  Nieuwsbrief over doping, supplementen, voeding en training

  Andy Miah       James Jughes       Thomas Murray       Volker Caysa    

2 0 - 0 8 - 2 0 0 5

Godenzoon of genenfreak

Hans Wassink
Oospronkelijk gepubliceerd in Aktueel, 2002

Het tienjarige spierenwonder Richard Sandrak - beter bekend als Little Hercules - is zonder twijfel het meest gespierde kind ter wereld. Sterker nog, omgerekend in kilo’s is het
Richard Sandrak
dubbelgespierde manneke zelfs de sterkste mens van dit moment. De volwassene die dik drie keer zijn eigen lichaamsgewicht kan bankdrukken moet tenslotte nog geboren worden. Mogelijk echter is de kleine Sandrak die volwassene in de dop. Daarmee rijst wel gelijk de vraag waarmee we hier van doen hebben: een godenzoon of een genetisch gemanipuleerde freak?

Richards vader, Pavel Sandrak, zag er op 10 jarige leeftijd heel anders uit dan zijn zoontje. De Tjechoslowaakse immigrant moest als schriel plattelandsknulletje heel erg wennen aan de tough streets van de Amerikaanse achterbuurten, waar gangs ingedeeld op etnische achtergrond als kemphanen tegenover elkaar stonden. Beu van de voortdurende rammelingen die hij van Latino’s, Chinezen en black brothers kreeg, werd hij lid van één van de talloze karatescholen die in de jaren zeventig als paddestoelen uit de grond schoten.

Onder invloed van het martial arts idool Bruce Lee trainde Pavel dag in dag uit als een bezetene. Een bezetenheid die alleen kon voortkomen uit een diepgeworteld minderwaardigheidscomplex en een brandend verlangen zijn kwelgeesten klop te geven. Zijn bulterriërachtige vasthoudendheid loonde uiteindelijk. In de loop der jaren schopte Pavel Sandrak het letterlijk en figuurlijk tot wereldkampioen karate.

Toen in 1994 zijn zoontje Richard geboren werd, beloofde hij zichzelf dat hij hem een zelfde nare jeugd zou besparen. Vanaf zijn tweede jaar begonnen hij en zijn vrouw Lena, een aerobicdocente, de peuter op een ‘dieet’ van karate en lichte haltertraining te zetten. Het ventje reageerde boven verwachting goed op de training.

Een paar jaar later kwamen vader, moeder en zoon in contact met fitnesskampioene Sherry Goggin-Giardina en wedstrijdbodybuilder Frank Giardina. Het echtpaar maakte diepe indruk op Pavel. Sherry had zo’n beetje alle covers van bekende
Sherry Goggin-Giardina
muscle mags als Physical, Ironman en Muscle & Fitness gehaald en was met haar fanatieke fitness lifestyle één van de terugkerende sterren in Oprah Winfreys magazine Oxygen. Frank Giardina was een voormalig zwaargewicht wedstrijdbodybuilder met een universitaire graad in lichamelijke opvoeding, wiens ideeën over de mogelijkheden van lichamelijke perfectie naadloos aansloten bij Pavels minderwaardigheidscomplex.

Vanaf de geboorte van little Richard had vader Sandrak zijn eigen leed op de baby geprojecteerd en werd zijn verlangen het kind ‘onkwetsbaar’ te maken geleidelijk aan sterker. Frank Giardina zag op zijn beurt een ongelofelijke kans dit ‘menselijke materiaal’ naar eigen inzicht verder op te bouwen. De deal was snel gemaakt: in plaats van naar de peuterspeelzaal ging Richard dagelijks naar het fitnesscentrum van de Giardina’s, waar hij intensieve kracht- en
Frank Giardina
conditietrainingsprogramma’s afwerkte. ’s Avonds nam Pavel de training van het echtpaar over en liet het kind nog eens twee uur zijn eigen martial arts systeem oefenen. Omdat school het gietijzeren trainingsprogramma maar in de weg zou zitten, besloot moeder Lena S andrak haar kind thuis te houden en zijn onderwijs zelf ter hand te nemen.

Mozart of Muscle

Net als dat muzikale wonderkind Mozart, die door zijn vader op 5 jarige leeftijd door heel Oostenrijk werd heengesleept, werd de kleine Hercules op allerlei shows en evenementen tentoongesteld. Het ventje had op vierjarige leeftijd al buikspieren waar de meeste volwassenen alleenmaar van kunnen dromen en beschikte over een voor zijn leeftijd fabelachtige kracht en uithoudingsvermogen.

Inmiddels is Richard 10 jaar. Hij heeft een maximale beurt van 120 kg bankdrukken bij een lichaamsgewicht van 34 kg. Dippen doet het manneke met 36 kg aan zijn middel gehangen en voor biceps doet hij barbell curls met 45 kg. Hij stoot met een snelheid van 110 stoten in 15 seconden en voegt daar in een zelfde tijd ook nog 30 kicks aan toe. Zijn lenigheid is die van een slangenmens in het circus en hij maakt even makkelijk dubbele salto’s voor als achterwaarts.

De Kleine Hercules is te zien geweest bij tal van televieshows als Ripley’s Believe it or Not, Jay Leno’s The Tonight Show en is als Little Hercules de ster van het televisieprogramma Battledome, waarin allerlei worstelaars en krachtpatsers in het strijdperk treden. Diverse fabrikanten van sportvoedingssupplementen hebben de minderjarige voor een fors bedrag op de loonlijst en Richard is te zien in een aantal commercials voor producten die een ‘gezonde uitstraling’ behoeven. Arnold Schwarzenegger contracteerde de kleine enkele jaren geleden voor zijn bodybuildingwedstrijd Arnold Classic (2000). Kortom, de kassa rinkelt voor het spierenwondertje. Maar er rinkelen ook een paar alarmbellen.

Dressuur, doping of DNA

Het spierenwonderkind Richard Sandrak zou een klassiek geval van ‘puur dressuur’ kunnen zijn, en dat is op zich al een discutabele zaak. Immers, de jongen mag dan een voor zijn leeftijd ongelofelijke prak gortdroge spieren aan zijn lichaam hebben - zijn lichaamsvetpercentage is gemeten op 1½ % en dat is lager dan van de meeste wedstrijdbodybuilders in shape - je vraagt je natuurlijk wel af of het ventje wel normaal opgroeit en of al die intensieve training zijn lichamelijke groei niet verstoort.

De professionele opinie van deZweedse hoogleraar in de kindergeneeskunde Martin Ritzen laat niets aan duidelijkheid te wensen over: “Detta är makabert och fullständigt onaturligt!”, laat hij in de Zweedse versie van de Telegraaf weten. In goed Hollands heet dat “griezelig en volstrekt onnatuurlijk!” Zo’n zware training op jonge leeftijd kan de groei belemmeren, zegt Ritzen, en hij sluit niet uit dat het ventje met anabole steroïden is behandeld.

Die mening is in ieder geval zijn landgenoot Pekka Kanerva, dopingdeskundige, toegedaan. Kanerva: “Voor zo’n spierontwikkeling moet je hormonale huishouden op het niveau van een volwassene gebracht zijn. Je begint als jongen pas op 13, 14 jarige leeftijd met de aanmaak van het mannelijk geslachtshormoon testosteron. Natuurlijk, je komt wel eens een vreemde voortijdige rijping tegen, maar die is in bijna alle geval van pathologische aard. Ik heb het sterke vermoeden dat dit kind anabolen met de paplepel heeft ingekregen.”

Bij het Nederlands Centrum voor Dopingvraagstukken zijn ze geschokt. Beleidsmedewerker en bewegingswetenschapper drs. Bart Coumans: “Het ziet er allemaal zeer onnatuurlijk uit. Ik dacht eerst dat ik gemanipuleerde beelden zag op internet, maar mogelijk ligt die manipulatie elders. Het dopingbureau van UK Sports tipte ons laatst over kinderen van nog geen 11 jaar die anabolen gebruiken om van pestkoppen af te komen. Een zeer verontrustende trend.”

Dat er iets vreselijk mis is met het manneke, daar zijn de meeste mensen die Richard Sandrak hebben gezien het wel over eens. De vraag is echter hoé mis dan wel. Is het puur dressuur, een misselijkmakend geval van dopingmisbruik of nog erger?

Er zijn dopinggoeroes die Richard op wedstrijden hebben gezien, die absoluut geloven dat er in het erfelijke materiaal (DNA) van de jongen is ingegrepen. Testomaster Brown, een bollenhandelaar die liever anoniem wil blijven, zegt er het volgende over: “Amerika is absoluut een land voor freaks! In the states kan alles, en ik ben ervan overtuigd dat er allerlei artsen en biowetenschappers in het geheim al bezig zijn met experimenten waarvoor de publieke opinie nog niet rijp is. Je laten klonen, een baby krijgen op je 65ste, je aan een infuus met levensverlengende stoffen laten leggen, het kan hier allemaal, als je maar de juiste contacten hebt en met genoeg geld over de brug komt. Vooral in California zijn ze helemaal gestoord. Daar lopen heel wat mensen die bereid zijn om aan elk wetenschappelijk experiment mee te doen dat ook maar de kleinste kans op succes zou kunnen bieden.”

In het nuchtere Nederland heten zulke verhalen al gauw science fiction en horror stories. De vooraanstaande Amerikaanse geneticus Lee M. Silver, auteur van het even heldere als verontrustende boek Remaking Eden. Cloning, Genetic Engineering and the Future of Humankind waarschuwt het grote publiek echter “voor de ongelofelijk ingrijpende aard van de moderne genetica”. Volgens hem zouden “ouders een volledige zeggenschap kunnen krijgen over hoe hun kinderen eruit zullen zien en over welke eigenschappen ze beschikken”. Silver spreekt over een scheiding tussen ‘genetisch verrijkten’, meestal mensen die eerst ‘gewoon’ rijk zijn, en ‘natuurlijken’, oftewel die klasse van mensen die niet over voldoende financiële middelen beschikt om ziekmakende genen te laten uitschakelen of ‘supergenen’ te laten aanzetten of inbrengen. [Meer]

Als zou blijken dat Little Hercules een product van gentechnologie is, dan zou dat Silver niet verbazen. “Mensen hebben het idee dat zo’n scheiding alleen maar tot stand zou kunnen komen in een dictatuur waar een Hitlerachtige figuur mad scientists inzet om zijn snode plannen te verwezenlijken. In werkelijkheid zal het grotendeels een kwestie van vraag en aanbod zijn. De wetten van de vrije markt zullen je gezondheid, intelligentie en prestatievermogen bepalen. En die wetten zijn al volop actief.” [Meer]

Navigatie

Nieuws

Contact

Over ons

Dossiers

Zoeken